​​​​​​​Ücretsiz İzinde Geçen Sürelerin Kıdem Tazminatına Etkisi

Covid-19 salgınının etkisiyle birçok işveren işçilerini tek taraflı ücretsiz izne çıkarmıştır. Ücretsiz izinde geçen sürenin işçinin kıdemine yani hizmet süresine dahil edilip edilmeyeceği ücretsiz izin süreci sona erdiğinde yanıtlanması gereken sorular açısından önem arz etmektedir. İşçinin kıdem tazminatına hak kazanması için gerekli olan en az 1 yıllık çalışma süresi hesabında ücretsiz izinde geçen süreler dikkate alınacak mıdır sorusunun yanıtını bu yazımızda ele almaya çalışacağız.

Ücretsiz İzinde Geçen Sürelerin Kıdem Tazminatına Etkisi

Bilindiği üzere Covid-19 pandemisi dolayısıyla getirilen işten çıkarma yasağı süresince işverene işçiyi ücretsiz izne ayırma hakkı tanındı. Mevzuata göre normalde ücretsiz izin sadece işçinin talebi veya rızası üzerine söz konusudur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun16.11.1983 tarihli ve 1981/9-1067 E., K: 1983/1169 K. sayılı kararında atıf yaptığı İş Kanunu’nun 55. Maddesinde “yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller” arasında ücretsiz izinler yer almıyor. Ancak, ilgili maddenin (j) bendinde, “İşveren tarafından verilen diğer izinler” şeklinde genel bir ifade bulunuyor. Bu bent işletilirse, pandemi sürecinde ücretsiz izne çıkartılan işçiler bu süreler için kıdem tazminatı talep edebilirler. Fakat bu bendin işletilip, işletilemeyeceği meçhuldür.Söz konusu belirsizlikler de işçi-işveren arasında uyuşmazlıkların çıkmasına davetiye çıkarmaktadır.

Bu konunun uygulamada bir emsali bulunmadığından İş Hukuku alanında uzman hukukçuların konu hakkında farklı görüşleri bulunmaktadır. Bazı hukukçular işçi lehine yorum ilkesi gereğince ücretsiz izinde geçen sürelerin kıdem süresi hesabında dikkate alınmamasının işçiye haksızlık olacağını düşünerek söz konusu sürelerin kıdemden sayılması gerektiğini belirtmekteyken, bazı hukukçular ise işverenin işten çıkarma yasağını göz önüne alarak işçisini işten çıkarmak isterken yasak nedeniyle çıkaramayıp, ücretsiz izne çıkarma yolunu tercih etmek zorunda kalan işverene haksızlık olacağını düşünerek ücretsiz izinde geçen sürelerin kıdemden sayılmaması gerektiğini düşünmektedir.

Taraflar işçi ve işveren uyuşmazlıklarında ve özellikle yazımıza konu olan muhtemel uyuşmazlıklarda, hem bu konu hakkında doktrinde ve yargı kararlarında fikir birliği sağlanamadığından hem de arabuluculuk yolu ile uyuşmazlıkların çözümün hızlı olması, taraflar arasındaki anlaşmanın gizli kalması, emsal oluşturmaması, tarafların uzlaşma kültürü içerisinde sonuca varması gibi yargı yoluna nazaran bir çok avantajı bulunan ve en etkin alternatif çözüm yollarından biri olan arabuluculuk ile de uyuşmazlıklarını giderebilirler.